Βασικές αρχές και τρόποι
στοχευμένης γλωσσικής υποστήριξης
Τα Γερμανικά ως Δεύτερη Γλώσσα (DaZ) αφορούν την εκμάθηση της γερμανικής γλώσσας από άτομα που έχουν άλλη μητρική γλώσσα και ζουν σε γερμανόφωνο 🇩🇪🇦🇹🇨🇭 περιβάλλον. Σε αντίθεση με την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας, η εκμάθηση των DaZ πραγματοποιείται μέσω της καθημερινής επαφής με τη γερμανική γλώσσα - στο σχολείο, στην παιδική χαρά, στα ψώνια ή στον χώρο εργασίας.
Οι μαθητές DaZ είναι παιδιά με μεταναστευτικό υπόβαθρο που μεγάλωσαν στη Γερμανία, οικογένειες που μετανάστευσαν ή ενήλικες που ζουν μόνιμα στη Γερμανία. Περιβάλλονται καθημερινά από τη γερμανική γλώσσα και την κατακτούν τόσο με καθοδηγούμενο τρόπο (σε μαθήματα) όσο και χωρίς καθοδήγηση (στην καθημερινότητα). Αυτή η συνεχής επαφή με τη γλώσσα διακρίνει θεμελιωδώς τα DaZ από τα Γερμανικά ως Ξένη Γλώσσα (DaF).
Μια συνηθισμένη ερώτηση είναι: "Είναι τα Γερμανικά η μητρική μου γλώσσα, αν γεννήθηκα εδώ;" Η απάντηση είναι: όχι αυτόματα. Το αν τα Γερμανικά θεωρούνται μητρική γλώσσα εξαρτάται από το ποια γλώσσα κατακτάται πρώτη και στην οικογενειακή καθημερινότητα. Εάν στο σπίτι μιλιέται κυρίως άλλη γλώσσα, τα Γερμανικά μπορούν να κατακτηθούν ως δεύτερη γλώσσα, παρά τη γέννηση στη Γερμανία.
Οι όροι Γερμανικά ως Δεύτερη Γλώσσα (DaZ) και Γερμανικά ως Ξένη Γλώσσα (DaF) συχνά συγχέονται ή χρησιμοποιούνται ως συνώνυμα. Στη γλωσσολογία και τη διδακτική των γλωσσών, ωστιώς, υπάρχουν σημαντικές διαφορές που επηρεάζουν άμεσα τη μεθοδολογία και τους στόχους μάθησης.
| Γερμανικά ως Δεύτερη Γλώσσα (DaZ) |
Γερμανικά ως Ξένη Γλώσσα (DaF) |
|---|---|
| Εκμάθηση σε γερμανόφωνη χώρα (π.χ. παιδιά σε γερμανικά σχολεία) | Εκμάθηση στο εξωτερικό (π.χ. μάθημα Γερμανικών στην Ελλάδα ή την Ιαπωνία) |
| Καθημερινή επαφή με τη γερμανική γλώσσα σε καθημερινότητα, σχολείο και εργασία | Επαφή κυρίως στο μάθημα, λίγη επαφή στην καθημερινότητα |
| Καθοδηγούμενη και αυθόρμητη εκμάθηση ταυτόχρονα | Κυρίως καθοδηγούμενη εκμάθηση μέσα στην τάξη |
| Τα Γερμανικά χρειάζονται άμεσα για εκπαίδευση, εργασία και συμμετοχή | Τα Γερμανικά ως πρόσθετη δεξιότητα, όχι υπαρξιακά απαραίτητη |
| Στόχος: Εκπαιδευτική γλωσσική ικανότητα και κοινωνική ένταξη | Στόχος: Επικοινωνιακή ικανότητα για ταξίδια, σπουδές ή εργασία στο εξωτερικό |
Γιατί είναι σημαντική η διαφορά;
Οι μαθητές DaZ χρειάζονται διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις από τους μαθητές DaF. Ενώ τα εγχειρίδια DaF είναι σχεδιασμένα για ένα δομημένο μάθημα ξένης γλώσσας, η διδασκαλία DaZ πρέπει να περιλαμβάνει τις καθημερινές εμπειρίες των μαθητών, να λαμβάνει υπόψη τη γλωσσική ετερογένεια και να ανοίγει το δρόμο προς τη γλώσσα της εκπαίδευσης.
Για τους μαθητές DaZ, η κατάκτηση της γλώσσας της εκπαίδευσης αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση. Ενώ η καθημερινή γλώσσα (επίσης: BICS - Basic Interpersonal Communication Skills) συχνά κατακτάται σε καλό επίπεδο μετά από ένα έως δύο χρόνια, η κατάκτηση της γλώσσας της εκπαίδευσης (επίσης: CALP - Cognitive Academic Language Proficiency) διαρκεί συνήθως πέντε έως επτά χρόνια.
Αυτό σημαίνει: Ένα παιδί που μιλάει άπταιστα Γερμανικά και επικοινωνεί χωρίς κόπο στο προαύλιο του σχολείου, μπορεί παρόλα αυτά να αποτύχει στο μάθημα επειδή του λείπουν οι εκπαιδευτικές γλωσσικές ικανότητες. Ακριβώς εδώ εστιάζει το έργο του InSL e.V.
Για πολύ καιρό η πολυγλωσσία θεωρούνταν εμπόδιο. Ωστόσο, η σύγχρονη γλωσσολογία δείχνει: Η πολυγλωσσία είναι πηγή πλούτου. Τα παιδιά που μεγαλώνουν με πολλές γλώσσες αναπτύσσουν συχνά καλύτερη γλωσσική επίγνωση και μπορούν να συγκρίνουν και να κατανοήσουν πιο εύκολα τις γλωσσικές δομές.
Το InSL e.V. ακολουθεί τη Βασική Φιλοσοφία της Εκπαιδευτικής Γλωσσικής Επικοινωνίας (BiKo) της Καθηγήτριας Ingrid Gogolin, η οποία αναγνωρίζει ρητά την πολυγλωσσία ως πόρο. Στα μαθήματα γλώσσας για παιδιά και ενήλικες, η πρώτη γλώσσα δεν θεωρείται έλλειμμα, αλλά εκτιμάται ως βάση για την εκμάθηση των Γερμανικών.
Το InSL e.V. συνδυάζει την υποστήριξη DaZ με την εκμάθηση της γλώσσας της εκπαίδευσης. Η προσέγγισή μας ξεπερνά την απλή μετάδοση της γλώσσας: Προωθούμε τη συνεχή γλωσσική εκπαίδευση - από την καθημερινή γλώσσα μέσω της τεχνικής γλώσσας μέχρι τη γλώσσα της εκπαίδευσης.
Σας συνοδεύουμε εσάς ή το παιδί σας στο δρόμο για την ασφαλή κατάκτηση της γερμανικής γλώσσας - εξατομικευμένα και επαγγελματικά.