Gjuha e përditshme (BICS)
Përvetësohet shpejt (1-2 vjet). E lidhur me kontekstin, joformale, situative. E mjaftueshme për jetën e përditshme, por jo për shkollën.
Kuptimi & Mbështetja
Gjermanishtja si gjuhë e dytë
Bazat dhe rrugët
e mbështetjes gjuhësore të synuar
Çfarë është Gjermanishtja si gjuhë e dytë?
Gjermanishtja si gjuhë e dytë (DaZ) përshkruan përvetësimin e gjuhës gjermane nga persona që kanë një gjuhë tjetër të parë (gjuhën amtare) dhe jetojnë në një mjedis gjermanofon 🇩🇪🇦🇹🇨🇭. Në kundërshtim me mësimin e një gjuhe të huaj, përvetësimi i DaZ ndodh në kontaktin e përditshëm me gjuhën gjermane - në shkollë, në këndin e lojërave, gjatë blerjeve ose në vendin e punës.
Nxënësit e DaZ janë fëmijë me sfond migrimi të rritur në Gjermani, familje të imigruara ose të rritur që jetojnë përgjithmonë në Gjermani. Ata janë të rrethuar çdo ditë nga gjuha gjermane dhe e përvetësojnë atë si në mënyrë të drejtuar (në mësim) ashtu edhe në mënyrë të padrejtuar (në jetën e përditshme). Ky kontakt i përhershëm gjuhësor e dallon DaZ rrënjësisht nga Gjermanishtja si gjuhë e huaj (DaF).
Një pyetje e shpeshtë është: „A është gjermanishtja gjuha ime amtare nëse kam lindur këtu?“ Përgjigja është: jo automatikisht. Nëse gjermanishtja konsiderohet gjuhë amtare varet nga ajo se cila gjuhë përvetësohet si e para dhe në jetën e përditshme familjare. Nëse në shtëpi flitet kryesisht një gjuhë tjetër, gjermanishtja mund të përvetësohet si gjuhë e dytë pavarësisht lindjes në Gjermani.
Karakteristikat e përvetësimit të DaZ:
- Qendra e jetës në hapësirën gjermanofone - nxënësit jetojnë në Gjermani, Austri ose Zvicër
- Kontakt i përditshëm gjuhësor - gjermanishtja u shfaqet nxënësve në shkollë, profesion dhe jetën e përditshme
- Përvetësim i drejtuar dhe i padrejtuar - mësimi në kurs dhe në të njëjtën kohë në jetën e përditshme
- Rëndësi ekzistenciale - gjermanishtja nevojitet për arsimim, punë dhe pjesëmarrje shoqërore
- Shpesh shumëgjuhësi - gjuha e parë mbetet si burim
Dallimi: DaZ vs. DaF
Termat Gjermanishtja si gjuhë e dytë (DaZ) dhe Gjermanishtja si gjuhë e huaj (DaF) shpesh ngatërrohen ose përdoren si sinonime. Megjithatë, në linguistikë dhe didaktikën e gjuhës ekzistojnë dallime thelbësore që ndikojnë direkt në metodikën dhe qëllimet e të mësuarit.
| Gjermanishtja si gjuhë e dytë (DaZ) |
Gjermanishtja si gjuhë e huaj (DaF) |
|---|---|
| Përvetësimi në vendin gjermanofon (p.sh. fëmijët në shkollat gjermane) | Mësimi jashtë vendit (p.sh. mësimi i gjermanishtes në Francë ose Japoni) |
| Kontakt i përditshëm me gjuhën gjermane në jetën e përditshme, shkollë dhe profesion | Kontakt kryesisht në mësim, pak kontakt në jetën e përditshme |
| Përvetësim i drejtuar dhe i padrejtuar në të njëjtën kohë | Kryesisht përvetësim i drejtuar në klasë |
| Gjermanishtja nevojitet menjëherë për arsimim, profesion dhe pjesëmarrje | Gjermanishtja si kompetencë shtesë, jo ekzistencialisht e nevojshme |
| Qëllimi: Kompetenca e gjuhës së arsimit dhe integrimi shoqëror | Qëllimi: Kompetenca komunikuese për udhëtime, studime ose profesion jashtë vendit |
| Nxënësit janë heterogjenë (gjuhë të ndryshme të para, nivele arsimore, mosha) | Grupet e nxënësve shpesh janë homogjenë (e njëjta gjuhë e parë, nivel i ngjashëm) |
Pse është i rëndësishëm dallimi?
Nxënësit e DaZ kanë nevojë për qasje të tjera didaktike sesa nxënësit e DaF. Ndërsa tekstet mësimore të DaF janë të dizajnuara për një mësim të strukturuar të gjuhës së huaj, mësimi i DaZ duhet të përfshijë përvojat e përditshme të nxënësve, të marrë parasysh heterogjenitetin gjuhësor dhe të hapi rrugën drejt gjuhës së arsimit.
DaZ dhe gjuha e arsimit
Për nxënësit e DaZ, përvetësimi i gjuhës së arsimit paraqet një sfidë të veçantë. Ndërsa gjuha e përditshme (gjithashtu: BICS - Basic Interpersonal Communication Skills) shpesh pas një deri në dy vjetësh është në një nivel të mirë, përvetësimi i gjuhës së arsimit (gjithashtu: CALP - Cognitive Academic Language Proficiency) zgjat rregullisht pesë deri në shtatë vjet.
Kjo do të thotë: Një fëmijë që flet gjermanisht rrjedhshëm dhe merret vesh pa mundim në oborrin e shkollës, mund të dështojë gjithsesi në mësim, sepse i mungojnë kompetencat e gjuhës së arsimit. Pikërisht këtu fokusohet puna e InSL e.V.
Gjuha e arsimit (CALP)
Nevojitet dukshëm më shumë kohë (5-7 vjet). E pavarur nga konteksti, abstrakte, formale. Vendimtare për suksesin shkollor.
Mbështetja DaZ tek InSL e.V.
InSL e.V. lidh mbështetjen DaZ me përvetësimin e gjuhës së arsimit. Qasja jonë shkon përtej përcjelljes së thjeshtë të gjuhës: Ne promovojmë arsimimin gjuhësor të vazhdueshëm - nga gjuha e përditshme përmes gjuhës teknike deri te gjuha e arsimit.
Mbështetje DaZ për fëmijë
- Piratët e gjuhës (4-6 vjeç) - Hyrja lozonjare në gjuhën gjermane, mbështetja e hershme e gjuhës së arsimit në moshën parashkollore
- Detektivët e gjuhës (6-10 vjeç) - Ndërtimi sistematik i kompetencave të gjuhës së arsimit në moshën e shkollës fillore
- Kërkuesit e gjuhës (10-16 vjeç) - Mbështetja e gjuhës teknike dhe përgatitja për shkollat e mesme
Mbështetje DaZ për të rritur
- Trajnime në grup - Kurse të individualizuara të gjermanishtes me ushtrime praktike për gramatikën, leximin dhe dëgjimin
- Deutsch4U - Projekt i financuar nga BE për njerëzit me qasje të vështirë në ofertat e rregullta gjuhësore
- Kursi i leximit dhe shkrimit - Mbështetje e synuar e kompetencave të gjuhës së shkruar
Trajnime për profesionistët
- Trajnime të mëtejshme - Kualifikim i mëtejshëm për mësuesit, pedagogët dhe prindërit mbi mësimin e ndjeshëm ndaj gjuhës dhe didaktikën DaZ
- Punëtori mbi gjuhën e arsimit dhe arsimimin gjuhësor të vazhdueshëm
Mbështetje DaZ për fëmijë dhe të rritur
Ne ju shoqërojmë ju ose fëmijën tuaj në rrugën drejt zotërimit të sigurt të gjuhës gjermane - në mënyrë individuale, profesionale dhe të bazuar shkencërisht.