การทำความเข้าใจและการส่งเสริม

ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สอง

พื้นฐานและแนวทาง
ในการส่งเสริมภาษาอย่างตรงจุด

ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สอง (DaZ) คืออะไร?

Kristina Edel

ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สอง (DaZ) หมายถึงการเรียนรู้ภาษาเยอรมันโดยบุคคลที่มีภาษาแรก (ภาษาแม่) เป็นภาษาอื่น และอาศัยอยู่ ในสภาพแวดล้อมที่ใช้ภาษาเยอรมัน 🇩🇪🇦🇹🇨🇭 ต่างจากการเรียนภาษาต่างประเทศ การเรียนรู้ DaZ เกิดขึ้นจากการสัมผัสกับภาษาเยอรมันในชีวิตประจำวัน - ในโรงเรียน ที่สนามเด็กเล่น ระหว่างการซื้อของ หรือในที่ทำงาน

ผู้เรียน DaZ คือเด็กที่มีภูมิหลังการย้ายถิ่นฐานที่เติบโตในเยอรมนี ครอบครัวที่ย้ายเข้ามาใหม่ หรือผู้ใหญ่ที่อาศัยอยู่ในเยอรมนีอย่างถาวร พวกเขาถูกรายล้อมด้วยภาษาเยอรมันทุกวันและเรียนรู้ทั้งแบบที่มีการจัดการ (ในห้องเรียน) และแบบที่ไม่มีการจัดการ (ในชีวิตประจำวัน) การสัมผัสภาษาอย่างต่อเนื่องนี้ทำให้ DaZ แตกต่างจาก ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาต่างประเทศ (DaF) อย่างสิ้นเชิง

คำถามที่พบบ่อยคือ: “ถ้าฉันเกิดที่นี่ ภาษาเยอรมันคือภาษาแม่ของฉันหรือไม่?” คำตอบคือ: ไม่ใช่โดยอัตโนมัติ การจะถือว่าภาษาเยอรมันเป็นภาษาแม่หรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่าภาษาใดเป็นภาษาแรกที่เรียนรู้และใช้ในชีวิตประจำวันของครอบครัว หากที่บ้านใช้ภาษาอื่นเป็นหลัก ภาษาเยอรมันก็อาจถือเป็นภาษาที่สองได้แม้จะเกิดในเยอรมนีก็ตาม

คำว่า DaZ ใช้เป็นพิเศษสำหรับผู้ลี้ภัย ผู้ที่ย้ายถิ่นฐานเข้ามาทำงาน รวมถึงเด็กและเยาวชนที่มีภูมิหลังการย้ายถิ่นฐานที่อาศัยอยู่ในเยอรมนี หากภาษาเยอรมันไม่ใช่ภาษาแม่ของพวกเขา ในช่วงทศวรรษที่ 1960 และ 1970 DaZ ได้เข้ามาแทนที่ชื่อเรียกเดิมๆ เช่น 'ภาษาเยอรมันของแรงงานรับเชิญ' (Gastarbeiterdeutsch) และได้รับการยอมรับเป็นสาขาวิชาเฉพาะในด้านภาษาศาสตร์และครุศาสตร์

ลักษณะของการเรียนรู้ DaZ:

  • ศูนย์กลางการใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่ที่ใช้ภาษาเยอรมัน - ผู้เรียนอาศัยอยู่ในเยอรมนี ออสเตรีย หรือสวิตเซอร์แลนด์
  • การสัมผัสภาษาทุกวัน - ผู้เรียนพบเจอภาษาเยอรมันในโรงเรียน อาชีพ และชีวิตประจำวัน
  • การเรียนรู้ทั้งแบบจัดการและไม่จัดการ - เรียนรู้ในคอร์สเรียนไปพร้อมๆ กับในชีวิตประจำวัน
  • ความสำคัญต่อการดำรงชีวิต - ภาษาเยอรมันจำเป็นสำหรับการศึกษา การทำงาน และการมีส่วนร่วมในสังคม
  • มักเป็นผู้ใช้พหุภาษา - ภาษาแรกยังคงเป็นทรัพยากรที่มีค่า

พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของ DaZ/DaF

สาขาวิชาภาษาเยอรมันในฐานะภาษาต่างประเทศและภาษาที่สองพัฒนาขึ้นในช่วงปลายทศวรรษที่ 1960 จากสองเหตุผล: หนึ่งคือจำนวนนักศึกษาต่างชาติที่เพิ่มขึ้นในเยอรมนีตะวันตกและเยอรมนีตะวันออก และสองคือการอพยพย้ายถิ่นฐานเข้าสู่เยอรมนีที่มากขึ้น ในปี 1956 สถาบันการศึกษาสำหรับชาวต่างชาติได้รับการก่อตั้งขึ้นที่มหาวิทยาลัยไลพ์ซิก ปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยกว่า 50 แห่งในเยอรมนีที่เปิดสอนหลักสูตร DaF หรือ DaZ

ความแตกต่าง: DaZ vs. DaF

คำว่า ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สอง (DaZ) และ ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาต่างประเทศ (DaF) มักถูกสับสนหรือใช้แทนกันได้ อย่างไรก็ตาม ในด้านภาษาศาสตร์และวิธีการสอนมีความแตกต่างที่สำคัญซึ่งส่งผลโดยตรงต่อวิธีการสอนและเป้าหมายการเรียนรู้ ทั่วโลกมีคนเรียนภาษาเยอรมันเป็นภาษาต่างประเทศประมาณ 15.4 ล้านคน

ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สอง
(DaZ)
ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาต่างประเทศ
(DaF)
เรียนรู้ ในประเทศที่ใช้ภาษาเยอรมัน (เช่น เด็กในโรงเรียนเยอรมัน) เรียนรู้ ในต่างประเทศ (เช่น วิชาภาษาเยอรมันในฝรั่งเศสหรือญี่ปุ่น)
สัมผัสภาษาทุกวัน ในชีวิตประจำวัน โรงเรียน และอาชีพ สัมผัสภาษา ส่วนใหญ่ในห้องเรียน สัมผัสในชีวิตประจำวันน้อย
เรียนรู้ ทั้งแบบจัดการและไม่จัดการ ไปพร้อมกัน เน้น การเรียนรู้แบบมีการจัดการ ในห้องเรียนเป็นหลัก
ภาษาเยอรมันจำเป็นโดยตรงต่อ การศึกษา อาชีพ และการมีส่วนร่วม ภาษาเยอรมันเป็น ทักษะเพิ่มเติม ไม่ใช่สิ่งจำเป็นต่อการดำรงชีวิต
เป้าหมาย: ทักษะภาษาเพื่อการศึกษา และการบูรณาการเข้ากับสังคม เป้าหมาย: ทักษะการสื่อสาร เพื่อการท่องเที่ยว การศึกษา หรือการทำงานในต่างประเทศ
ผู้เรียนมี ความหลากหลาย (ภาษาแรก ระดับการศึกษา และอายุต่างกัน) กลุ่มผู้เรียนมักมี ความคล้ายคลึงกัน (ภาษาแรกเดียวกัน ระดับใกล้เคียงกัน)

ทำความแตกต่างนี้จึงสำคัญ?

ผู้เรียน DaZ ต้องการแนวทางการสอนที่แตกต่างจากผู้เรียน DaF ในขณะที่หนังสือเรียน DaF ออกแบบมาเพื่อการเรียนภาษาต่างประเทศอย่างเป็นระบบ แต่การสอน DaZ ต้องรวมประสบการณ์ในชีวิตประจำวันของผู้เรียน คำนึงถึงความหลากหลายทางภาษา และปูทางไปสู่ ภาษาเพื่อการศึกษา

DaZ และภาษาเพื่อการศึกษา

สำหรับผู้เรียน DaZ การเรียนรู้ ภาษาเพื่อการศึกษา ถือเป็นความท้าทายพิเศษ ในขณะที่ ภาษาในชีวิตประจำวัน (หรือ BICS - Basic Interpersonal Communication Skills) มักจะอยู่ในระดับที่ดีหลังจากเรียนไป 1-2 ปี แต่การเรียนรู้ ภาษาเพื่อการศึกษา (หรือ CALP - Cognitive Academic Language Proficiency) มักใช้เวลา 5 ถึง 7 ปี

ซึ่งหมายความว่า: เด็กที่พูดภาษาเยอรมันได้คล่องแคล่วและสื่อสารในสนามเด็กเล่นได้โดยไม่ติดขัด ก็ยังอาจประสบความล้มเหลวในการเรียนได้ เนื่องจากขาด ทักษะภาษาเพื่อการศึกษา นี่คือจุดที่งานของ InSL e.V. เข้ามามีบทบาท

ภาษาในชีวิตประจำวัน (BICS)

เรียนรู้ได้เร็ว (1-2 ปี) ขึ้นอยู่กับบริบท เป็นกันเอง ใช้ในสถานการณ์เฉพาะหน้า เพียงพอสำหรับชีวิตประจำวัน แต่ไม่เพียงพอสำหรับโรงเรียน

ภาษาเพื่อการศึกษา (CALP)

ใช้เวลานานกว่ามาก (5-7 ปี) ไม่ขึ้นกับบริบท เป็นนามธรรม เป็นทางการ เป็นตัวตัดสิน ความสำเร็จในโรงเรียน

การเรียนรู้ภาษาที่สองทำงานอย่างไร?

การเรียนรู้ภาษาเยอรมันในฐานะภาษาที่สองไม่ได้เกิดขึ้นแบบสุ่ม แต่เป็นไปตาม ลำดับขั้นตอนการเรียนรู้ ที่แน่นอน ไม่ว่าภาษาแรกจะเป็นภาษาใด ผู้เรียน DaZ จะผ่านช่วงเวลาที่คล้ายคลึงกันในด้านไวยากรณ์ คำศัพท์ และโครงสร้างประโยค

01

ระยะคำเดียวและวลีสำเร็จรูป

ผู้เรียนใช้คำเดี่ยวๆ และวลีคงที่ เช่น 'ฉันชื่อ...', 'ขอบคุณ' หรือ 'สบายดีไหม?' ระยะนี้เป็นพื้นฐานสำหรับการเรียนรู้ขั้นต่อไป

02

โครงสร้างประโยคอย่างง่าย

เริ่มมีประโยค ประธาน-กริยา-กรรม: 'ฉันไปโรงเรียน', 'แม่ทำอาหาร' ตำแหน่งของกริยายังไม่ถูกต้อง และมักขาดคำนำหน้านาม (Article) และการผันคำตามการก (Case)

03

โครงสร้างประโยคแบบเยอรมันและประโยคย่อย

ผู้เรียนเริ่มใช้ โครงสร้างประโยคแบบเยอรมัน (Satzklammer) เช่น 'Ich habe gestern Fußball gespielt' และเริ่มสร้างประโยคย่อย เช่น '...เพราะฉันหิว' นี่คือขั้นตอนสำคัญบนเส้นทางสู่ ภาษาเพื่อการศึกษา

04

โครงสร้างที่ซับซ้อนและภาษาเพื่อการศึกษา

ในระยะก้าวหน้า จะมีการเรียนรู้ โครงสร้างกรรมวาจก (Passive), มาลาสมมติ (Subjunctive), นามวลีที่ซับซ้อน และ คำศัพท์เฉพาะทาง ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญสำหรับการมีส่วนร่วมใน การอภิปรายเชิงวิชาการ ในโรงเรียนและอาชีพ

พหุภาษาคือโอกาส

พหุภาษาเคยถูกมองว่าเป็นอุปสรรคมาเป็นเวลานาน อย่างไรก็ตาม ภาษาศาสตร์สมัยใหม่แสดงให้เห็นว่า: พหุภาษาคือทรัพยากร เด็กที่เติบโตมาพร้อมกับหลายภาษามักจะพัฒนาความตระหนักรู้ทางภาษาที่ดีขึ้น และสามารถเปรียบเทียบและทำความเข้าใจโครงสร้างภาษาได้ง่ายขึ้น

InSL e.V. ดำเนินตาม แนวคิดพื้นฐานเรื่องการสื่อสารผ่านภาษาเพื่อการศึกษา (BiKo) ของศาสตราจารย์ Ingrid Gogolin ซึ่งยอมรับพหุภาษาเป็นทรัพยากรอย่างชัดเจน ใน คอร์สภาษาสำหรับเด็ก และ ผู้ใหญ่ ของเรา ภาษาแรกจะไม่ถูกมองว่าเป็นจุดด้อย แต่จะได้รับการเห็นคุณค่าในฐานะพื้นฐานสำหรับการเรียนรู้ภาษาเยอรมัน

ข้อดีของพหุภาษา:

  • ความไวต่อภาษาที่เพิ่มขึ้น - เด็กที่ใช้หลายภาษาจดจำรูปแบบทางภาษาได้เร็วขึ้น
  • ความตระหนักรู้เหนือภาษาที่ดีขึ้น - สามารถสะท้อนคิดเกี่ยวกับภาษาได้
  • ความยืดหยุ่นทางพุทธิปัญญา - การสลับไปมาระหว่างภาษาช่วยฝึกสมอง
  • ทักษะทางวัฒนธรรม - การเข้าถึงวัฒนธรรมและวิธีคิดที่หลากหลาย
  • ความได้เปรียบในอาชีพ - พหุภาษาเป็นที่ต้องการมากขึ้นในตลาดแรงงาน

การส่งเสริม DaZ ที่ InSL e.V.

InSL e.V. เชื่อมโยงการส่งเสริม DaZ เข้ากับการเรียนรู้ ภาษาเพื่อการศึกษา แนวทางของเราไปไกลกว่าการสอนภาษาทั่วไป: เราส่งเสริม การสร้างเสริมภาษาอย่างต่อเนื่อง - ตั้งแต่ภาษาในชีวิตประจำวันไปจนถึงภาษาเฉพาะทางและภาษาเพื่อการศึกษา

การส่งเสริม DaZ สำหรับเด็ก

การส่งเสริม DaZ สำหรับผู้ใหญ่

  • การฝึกอบรมกลุ่ม - คอร์สภาษาเยอรมันรายบุคคลพร้อมแบบฝึกหัดที่ใช้ได้จริงในด้านไวยากรณ์ การอ่าน และการฟัง
  • Deutsch4U - โครงการที่ได้รับทุนจาก EU สำหรับผู้ที่เข้าถึงบริการทางภาษาปกติได้ยาก
  • หลักสูตรการอ่านและการเขียน - การส่งเสริมทักษะภาษาเขียนอย่างตรงจุด

การฝึกอบรมสำหรับผู้เชี่ยวชาญ

  • การฝึกอบรมขั้นสูง - การศึกษาต่อเนื่องที่มีคุณภาพสำหรับครู นักการศึกษา และผู้ปกครอง เกี่ยวกับการสอนที่คำนึงถึงภาษาและวิธีการสอน DaZ
  • เวิร์กชอปเกี่ยวกับ ภาษาเพื่อการศึกษา และการสร้างเสริมภาษาอย่างต่อเนื่อง
  • แนวคิดที่นำไปใช้ได้จริงสำหรับการส่งเสริม DaZ ในวิชาเฉพาะทาง

วิธีการส่งเสริม DaZ

การส่งเสริม DaZ ที่มีประสิทธิภาพอ้างอิงจากวิธีการที่มีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ InSL e.V. ใช้ แนวคิดพื้นฐาน BiKo และผสมผสานแนวทางต่างๆ เข้าด้วยกัน:

การสร้างเสริมภาษาอย่างต่อเนื่อง

การส่งเสริมภาษาเป็นกระบวนการที่ต่อเนื่องตลอดทุกระดับการศึกษา ไม่ใช่มาตรการที่ทำเพียงครั้งเดียว

การสร้างเสริมภาษาแบบบูรณาการ

ภาษาจะไม่ถูกสอนแยกต่างหาก แต่จะสอนผ่านบริบทของเนื้อหาวิชา เพื่อสร้าง ทักษะภาษาเพื่อการศึกษา

วิธีสอนแบบพหุภาษา

ภาษาแรกของผู้เรียนจะถูกรวมเข้าเป็นทรัพยากร ไม่ถูกมองว่าเป็นอุปสรรค

Scaffolding (การเสริมนั่งร้านทางปัญญา)

การให้ความช่วยเหลือทางภาษาอย่างตรงจุด ซึ่งจะค่อยๆ ลดลงเมื่อผู้เรียนสามารถทำงานได้ด้วยตนเอง

การเรียนรู้แบบร่วมมือ

การเรียนรู้ร่วมกันในกลุ่มช่วยส่งเสริมการใช้ภาษาอย่างจริงจังและทักษะการสื่อสาร

วิธีการสอนที่คำนึงถึงภาษา

ครูผู้สอนตระหนักถึงความต้องการทางภาษาในวิชาของตน และสนับสนุนผู้เรียน DaZ อย่างตรงจุดผ่าน การฝึกอบรม

พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์

วิธีการสอน DaZ สร้างขึ้นจากการวิจัยที่กว้างขวาง แนวคิดหลักที่มีอิทธิพลต่องานของ InSL e.V. ได้แก่:

คำศัพท์และแนวคิดหลัก:

  • BICS และ CALP (Jim Cummins, 1979) - การแบ่งแยกทักษะภาษาระหว่างภาษาในชีวิตประจำวันและภาษาเพื่อการศึกษา
  • การสร้างเสริมภาษาอย่างต่อเนื่อง (Ingrid Gogolin) - แนวคิดการส่งเสริมภาษาตลอดทุกระดับการศึกษาที่ยึดถือใน แนวคิด BiKo
  • การสอนวิชาเฉพาะทางที่คำนึงถึงภาษา (Josef Leisen) - วิธีการที่เชื่อมโยงการเรียนรู้เนื้อหาวิชาและการเรียนรู้ภาษา
  • Scaffolding (Pauline Gibbons) - วิธีการให้ความช่วยเหลือทางภาษาอย่างเป็นลำดับขั้นในการสอน DaZ

สถาบันสำคัญในด้าน DaF/DaZ

การส่งเสริมภาษาเยอรมันในฐานะภาษาต่างประเทศและภาษาที่สองเป็นเป้าหมายหลักของนโยบายวัฒนธรรมและการศึกษาต่างประเทศของเยอรมนี องค์กรต่างๆ ต่อไปนี้เป็นผู้ดำเนินการส่งเสริมนี้:

  • สถาบันเกอเธ่ (Goethe-Institut) - องค์กรระดับโลกที่มีสถาบัน 149 แห่งใน 92 ประเทศ ดำเนินการคอร์สภาษา สอบวัดระดับ พัฒนาสื่อการสอน และฝึกอบรมครู
  • DAAD - องค์กรส่งเสริมการแลกเปลี่ยนทางวิชาการระดับนานาชาติที่ใหญ่ที่สุด มอบทุนการศึกษาและส่งเสริมภาษาเยอรมันในต่างประเทศ
  • ZfA - รับผิดชอบดูแลโรงเรียนเยอรมันในต่างประเทศ จัดหาครูผู้สอน และพัฒนาประกาศนียบัตรภาษาเยอรมัน (DSD)
  • โครงการ PASCH - เครือข่ายโรงเรียนกว่า 2,000 แห่งใน 120 ประเทศที่ภาษาเยอรมันมีความสำคัญสูง

การส่งเสริม DaZ สำหรับเด็กและผู้ใหญ่

เราเคียงข้างคุณหรือบุตรหลานของคุณบนเส้นทางสู่ความเชี่ยวชาญภาษาเยอรมันอย่างมั่นใจ - เป็นรายบุคคล มืออาชีพ และมีพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์