Czytanie i rozumienie
Podręczniki, teksty fachowe i zadania egzaminacyjne nie mogą być odpowiednio zrozumiane bez znajomości języka edukacyjnego.
Klucz do sukcesu w szkole
Czym jest język edukacyjny?
Biegłe posługiwanie się językiem edukacyjnym jest decydujące dla sukcesu w niemieckim systemie edukacji. Dowiedz się, dlaczego jest on tak ważny i jak pomagamy dzieciom w jego nauce.
Definicja: Co oznacza język edukacyjny?
Język edukacyjny (niem. Bildungssprache; również: język akademicki, szkolny język edukacyjny) jest językiem dominującym w niemieckich szkołach, na uniwersytetach i w placówkach oświatowych. Różni się on zasadniczo od języka codziennego (mowy potocznej, języka rodzinnego), którego dzieci uczą się naturalnie w swoim otoczeniu społecznym.
Główne cechy języka edukacyjnego:
- Pełne, złożone struktury zdaniowe (zdania główne, podrzędne, wielokrotnie złożone)
- Precyzyjne, abstrakcyjne słownictwo (terminologia fachowa, wyrażenia akademickie)
- Dokładna gramatyka i końcówki przypadków (dopełniacz, celownik, biernik, mianownik)
- Abstrakcyjny, zdekontekstualizowany sposób wyrażania się (niezależny od konkretnej sytuacji)
- Logicznie ustrukturyzowana argumentacja (spójność i kohezja)
W przeciwieństwie do języka codziennego, który jest zazwyczaj nieformalny, emocjonalny i sytuacyjny, język edukacyjny kieruje się ścisłymi zasadami gramatyki, logiki i precyzji. Jest on używany w podręcznikach, tekstach fachowych, na egzaminach i w pracach naukowych.
Dlaczego język edukacyjny jest tak ważny?
Biegłe opanowanie języka edukacyjnego jest decydującym kluczem do sukcesu w szkole w niemieckim systemie edukacji. Bez znajomości języka edukacyjnego nauka przedmiotowa jest niemożliwa:
Pisanie
Wypracowania, referaty i prace naukowe wymagają biegłości w posługiwaniu się językiem edukacyjnym.
Prezentowanie
Egzaminy ustne i komunikacja zawodowa wymagają kompetencji w zakresie języka edukacyjnego.
Dostęp do studiów
Dostęp do szkół wyższych i kariera akademicka są prawie niemożliwe bez biegłości w języku edukacyjnym.
Sukces zawodowy
Lepsze umiejętności komunikacyjne dzięki językowi edukacyjnemu zwiększają szanse zawodowe.
Uczenie się przez całe życie
Język edukacyjny jest podstawą ciągłego uczenia się i dalszego kształcenia.
Badania pokazują: dzieci, które nie opanowały języka edukacyjnego, mają znacznie mniejsze szanse na sukces edukacyjny – niezależnie od ich inteligencji czy innego potencjału.
Koncepcja podstawowa komunikacji w języku edukacyjnym
Praca InSL e.V. opiera się na Koncepcji podstawowej komunikacji w języku edukacyjnym (niem. BiKo) opracowanej przez profesor Ingrid Gogolin (Hamburg).
01
Ciągła edukacja językowa
Wsparcie językowe musi obejmować wszystkie etapy edukacji – od szkoły podstawowej, przez szkołę średnią, aż po studia wyższe.
Edukacja językowa nie jest jednorazowym wydarzeniem, lecz procesem trwającym całe życie. Każdemu dziecku należy towarzyszyć na całej jego ścieżce edukacyjnej.
02
Zintegrowana edukacja językowa
Język nie jest nauczany w izolacji, lecz jest integrowany ze wszystkimi przedmiotami:
- Język niemiecki: refleksja nad językiem, gramatyka
- Przyroda/Wiedza o świecie: słownictwo fachowe
- Matematyka: język matematyczny
- Nauki przyrodnicze: opisywanie doświadczeń, formułowanie hipotez
- Historia, geografia, polityka: analiza, argumentacja
03
Ponadzawodowa edukacja językowa
Wszyscy nauczyciele są odpowiedzialni za edukację językową – nie tylko nauczyciele języka niemieckiego.
Nauczanie przedmiotowe wrażliwe językowo jest niezbędne: każdy nauczyciel musi rozpoznawać wymagania językowe swojego przedmiotu i przekazywać odpowiednie kompetencje.
Edukacja językowa dla różnych grup docelowych
Dzieci ze środowisk migracyjnych
- Uznawanie wielojęzyczności jako zasobu
- Systematyczne wspieranie niemieckiego jako języka drugiego (DaZ)
- Integrowanie edukacji międzykulturowej
Dzieci z rodzin o niskim kapitale edukacyjnym
- Przezwyciężanie perspektywy opartej na deficytach
- Systematyczne przekazywanie języka edukacyjnego
- Tworzenie równych szans
Dzieci wybitnie zdolne
- Wczesne wprowadzanie złożonych struktur językowych
- Wspieranie abstrakcyjnego myślenia poprzez język
- Oferowanie indywidualnego wsparcia
Różnica: Wsparcie językowe a edukacja językowa
| Tradycyjne wsparcie językowe | Nowoczesna edukacja językowa |
|---|---|
| Skupienie na deficytach | Skupienie na potencjale rozwojowym wszystkich uczniów |
| Wsparcie dla "słabych" uczniów | Systematyczne nabywanie języka edukacyjnego przez wszystkich |
| Działania punktowe | Ciągła koncepcja dla każdego |
| Wielojęzyczność postrzegana jako problem | Szacunek dla wielojęzyczności |
Podstawy naukowe
Praca InSL opiera się na aktualnych wynikach badań z zakresu:
- Lingwistyki (socjolingwistyka, lingwistyka języka edukacyjnego)
- Badań nad akwizycją języka
- Dydaktyki językowej
- Badań nad wielojęzycznością
Kluczowe publikacje i koncepcje:
- Gogolin, Ingrid. „Was ist Bildungssprache?" Grundschulunterricht. Deutsch 57, Nr. 4 (2010): 4–5.
- Gogolin, Ingrid, i Imke Lange. „Bildungssprache und Durchgängige Sprachbildung". W Migration und schulischer Wandel: Mehrsprachigkeit, pod redakcją Sary Fürstenau i Mechtild Gomolla, 107–127. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften, 2011. https://doi.org/10.1007/978-3-531-92659-9_6.
- Habermas, Jürgen. „Umgangssprache, Wissenschaftssprache, Bildungssprache". Merkur 32, Nr. 359 (kwiecień 1978): 327–342.
- Hessisches Ministerium für Kultus, Bildung und Chancen. „Bildungssprache Deutsch". Pakiet działań na rzecz wzmocnienia kompetencji w języku niemieckim.
Potrzebują Państwo pomocy z językiem edukacyjnym?
Towarzyszymy dzieciom w drodze do pewnego opanowania języka edukacyjnego – indywidualnie i profesjonalnie.